Του Μιχάλη Μουζουράκη

Τα ελληνόφωνα blogs (μπλογκ) ή ιστολόγια βρέθηκαν ξαφνικά φέτος στο επίκεντρο της δημόσιας ζωής. Την πρώτη φορά για τη «σιωπηρή διαμαρτυρία» στο κέντρο της Αθήνας μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές του καλοκαιριού και τη δεύτερη για μια υπόθεση εκβιασμού από το pressgr.blogspot.com. Η άνθισή τους όμως είχε ερθεί αρκετό καιρό πριν.

Ακολουθώντας την τάση που ξεκίνησε από τις ΗΠΑ και εν μέρει λόγω της μεγαλύτερης προσιτότητας των ευρυζωνικών γραμμών (του λεγόμενου γρήγορου ίντερνετ), ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι στη χώρα μας χρησιμοποιούν σήμερα τα μπλογκ ως μέσο έκφρασης της φωνής τους σε ένα –δυνητικά– παγκόσμιο κοινό.

Η λέξη blog προέρχεται από την ένωση των λέξεων web (ιστός) και log (καταγραφή/ημερολόγιο). Τα πρώτα μπλογκ εμφανίστηκαν στις ΗΠΑ το 1994 και είχαν τη μορφή ηλεκτρονικών ημερολογίων. Στα ημερολόγια αυτά οι άνθρωποι έγραφαν για τις καθημερινές τους εμπειρίες, έκαναν κοινωνικά και πολιτικά σχόλια, έγραφαν ποιήματα, κατέγραφαν τις σκέψεις τους και οτιδήποτε άλλο έκαναν και στα παραδοσιακά τους ημερολόγια.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΕΝΑ ΜΠΛΟΓΚ;

Σήμερα, το να προσπαθήσει κανείς να ορίσει με σαφήνεια τι σημαίνει ο όρος μπλογκ, είναι μάλλον παρακινδυνευμένο. Ένα μπλογκ είναι πάνω απ όλα ένα εργαλείο. Η δυνατότητα για όποιον έχει πρόσβαση στο διαδίκτυο να αποκτήσει εύκολα, γρήγορα και δωρεάν τη δική του φωνή. Πάνω από όλα όμως, ένα μπλογκ είναι ένα μέσο επικοινωνίας.

Σε αντίθεση με μια στήλη εφημερίδας ή μια τηλεοπτική εκπομπή, τα μπλογκ κατά κανόνα επιτρέπουν το σχολιασμό των άρθρων τους από τους επισκέπτες, δημιουργώντας μια αίσθηση οικειότητας ανάμεσα στους τακτικούς επισκέπτες και τους συγγραφείς τους. Οι μπλόγκερ (δηλαδή οι συγγραφείς των μπλογκ), συχνά νιώθουν αλληλεγγύη και οικειότητα κι έτσι δημιουργούνται (κυριολεκτικά και μεταφορικά) δεσμοί ανάμεσά τους. Με τη διασύνδεση των ιστολογίων μεταξύ τους, έχει δημιουργηθεί η έννοια της μπλογκόσφαιρας, ως ένας ημιαυτόνομος χώρος που αποτελείται από τα μπλογκ, τους συγγραφείς τους και τους αναγνώστες τους.

ΤΑ ΜΠΛΟΓΚ ΚΑΝΟΥΝ ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Από τη στιγμή που εκατομμύρια άνθρωποι σήμερα χρησιμοποιούν τα ιστολόγια για να αρθρώσουν λόγο, αναπόφευκτα θα επηρεάσουν και το πολιτικό σκηνικό. Ιδιαίτερα σε χώρες όπου η πρόσβαση στο διαδίκτυο είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη, οι πολιτικές προτιμήσεις και τάσεις των μπλόγκερ επηρέασαν τις πολιτικές εξελίξεις δραστικά. Αποτέλεσαν ένα Μέσο Μαζικής Ενημέρωσης, που για πρώτη φορά η μαζικότητά του ήταν παρούσα τόσο από την πλευρά του «δέκτη», όσο και από την πλευρά του «πομπού».

Η δυνατότητα να χρησιμοποιήσει κανείς ένα μέσο ιδαίτερα φτηνό στην κατασκευή του, με παγκόσμιο ακροατήριο και με την απόλυτη απουσία ελέγχου που προσφέρει το διαδίκτυο, σύντομα έγινε σημαντικό όπλο για ανθρώπους στα περισσότερο καταπιεσμένα μέρη του πλανήτη. Από τις πρόσφατες συγκρούσεις στο Θιβέτ και τις αναταραχές στη Μιανμάρ, μέχρι τον πόλεμο στο Ιράκ και την καταπίεση στο Ιράν, εκατοντάδες άνθρωποι κατάφεραν να μεταφέρουν τη δική τους οπτική στον υπόλοιπο κόσμο, παρακάμπτοντας τις απαγορεύσεις της κυβέρνησής τους και τα συμφέροντα των παραδοσιακών ΜΜΕ.

ΤΑ ΜΠΛΟΓΚ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ

Φυσικά, οι απόπειρες λογοκρισίας δεν λείπουν ούτε από το διαδίκτυο. Χώρες όπως η Κίνα, έχουν στήσει έναν ολόκληρο μηχανισμό ελέγχου του διαδικτύου με δεκάδες χιλιάδες «αστυνόμους» να ελέγχουν τους πολίτες τους. Αλλά και στην Ελλάδα, το 2007, η υπόθεση της μήνυσης του τηλεπλασιέ Δημοσθένη Λιακόπουλου στην ιστοσελίδα http://www.blogme.gr έφερε στην επιφάνεια το νομικό χάος, αλλά και τη δικαστική άγνοια απέναντι στις νέες τεχνολογίες.

Βέβαια, δεν είναι λίγοι και αυτοί που τοποθετούνται κριτικά απέναντι στα μπλογκ ως μέσο έκφρασης. Στην καρδιά των επιχειρημάτων τους, είναι ο ατομισμός που προωθεί το μέσο. Πράγματι, τα μπλογκ στην συντριπτική τους πλειοψηφία είναι ατομικά εγχειρήματα, κάτι που συντελεί στον κατακερματισμό της πληροφόρησης. Ακόμη κι έτσι, όμως, τα ιστολόγια αποτελούν μια πραγματικότητα που δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ένα μέσο έκφρασης, ένα εργαλείο για την πληροφόρηση και ενίοτε και ένα μέσο συντονισμού.

Ο Μιχάλης Μουζουράκης είναι προγραμματιστής

Advertisements