του Ματθαίου Τσιμιτάκη

Προσπαθώντας να καλύψει την απόλυτη αδυναμία, την προχειρότητα και την αμηχανία της μπροστά στο νέο αυτό κοινωνικό φαινόμενο, επί μήνες, η κυβέρνηση «βασανίζει» τις κοινότητες των ιστολόγων απειλώντας τους με διώξεις για όσα γράφουν μέσω ενός νέου νόμου αν δεν συμπεριφερθούν «καθώς πρέπει». Με αυτό τον τρόπο διερευνά τις αντοχές της κοινωνίας στην πρόθεση της να επεκτείνει την περιστολή της ελευθερίας του λόγου σε ένα κατεξοχήν παρθένο και ακανόνιστο κοινωνικό πεδίο.

Εδώ και μήνες διαρροές επί διαρροών στον τύπο έκαναν λόγο για υποχρέωση αναγραφής ενός υπεύθυνου κατά το νόμο στα ιστολόγια, ώστε να μπορούν να διωχθούν σε περίπτωση απόπειρας εκβιασμού ή συκοφαντικής δυσφήμισης, μιλούσαν για μετατροπή της δυσφήμισης από πλημμέλημα σε κακούργημα, την υπαγωγή των blogs στις διατάξεις του νόμου περί τύπου και άλλες ακροβασίες που μόνο ανησυχία θα μπορούσαν να προκαλέσουν στους νομικούς κύκλους και την κοινωνία μας. Πρόσφατα, η υπουργός εξωτερικών Ντόρα Μπακογιάννη επιβεβαίωσε τις διαρροές παραδεχόμενη σε συνάντηση που είχε με bloggers πως το υπουργείο δικαιοσύνης όντως, επεξεργάζεται ένα νόμο.

Το ίντερνετ ανοίγει παράθυρα αμφίδρομης επικοινωνίας και οριζόντιου διαλόγου σε μια κοινωνία που μέχρι πρότινος βυθιζόταν στον καναπέ την κάθετης απεύθυνσης της τηλεόρασης προς τους πολίτες. Δημιουργεί ένα νέο πεδίο δημιουργικότητας, έκφρασης και συντονισμού ενεργειών σε όλα τα πεδία με ορατά ήδη αποτελέσματα στην οικονομία, την κοινωνία, την επικοινωνία και αναπόφευκτα την πολιτική.

Σύμφωνα με μια έρευνα της εταιρείας Focus-Bari που παρουσιάσθηκε πρόσφατα σε ημερίδα του ΣΕΒ το ίντερνετ καταγράφεται ως το νέο δυναμικά ανερχόμενο μέσο ενημέρωσης που προτιμούν οι πολίτες -ιδιαίτερα οι ηλικίες 18-44. Χαρακτηριστικά, η έρευνα αναφέρει πως ο αριθμός των πολιτών που δηλώνουν ότι ενημερώνονται από το ίντερνετ φθάνει πλέον το 26%, όταν οι εφημερίδες είναι στο 37% (με πτώση) και το ραδιόφωνο στο σταθερό 40%. Σύμφωνα με την ίδια έρευνα η διείσδυση του ίντερνετ φθάνει στο 39% των νοικοκυριών, ενώ οι κυριακάτικες εφημερίδες στο 42% και οι ημερήσιες μόλις στο 16%. Πτωτική εμφανίζεται και η δυναμική αυτής ακόμη της παντοδύναμης τηλεόρασης.

Αναπόφευκτα η νέα αυτή μορφή κοινωνικοποίησης σχηματίζει τόσο διεθνώς όσο και στη χώρα μας και κάποια πολιτικά χαρακτηριστικά. Έτσι πέρυσι είδαμε στην Ελλάδα την υπόθεση της Αμαλίας Καλυβίνου η οποία πέθανε από τις τραγικές παραλείψεις κάποιων ανεύθυνων γιατρών του ΕΣΥ να επαναφέρει το ζήτημα της δημόσιας υγείας στην ημερήσια διάταξη. Το καλοκαίρι, blogs και κινητά λειτούργησαν καταλυτικά στην οργάνωση της πρώτης πραγματικά αυθόρμητης και ακηδεμόνευτης πολιτικά διαδήλωσης που έχουμε δει τα τελευταία 20 χρόνια και πριν λίγους μήνες τα blogs σήκωσαν το χορό των αποκαλύψεων για βασανιστήρια και εξευτελισμούς σε αστυνομικά τμήματα.

Κάθε χρόνο η μη κυβερνητική οργάνωση Ρεπόρτερ Χωρίς Σύνορα δημοσιεύει μια έκθεση για την κατάσταση της ελευθερίας του λόγου στο διαδίκτυο. Πέραν των επτά χωρών που συστηματικά παραβιάζουν το δικαίωμα αυτό και διώκουν τους ιστολόγους, ενδιαφέρον παρουσιάζουν και όλες οι ενδιάμεσες αποκλίσεις ως τα φιλελεύθερα δημοκρατικά καθεστώτα που λειτουργούν με άξονα την ανοχή. Έτσι στην Κίνα το αρχαίο σινικό τείχος έχει αντικατασταθεί στις μέρες μας από το μεγάλο σινικό firewall που κόβει όσες πληροφορίες δεν είναι αρεστές στο καθεστώς, στην Αίγυπτος και την Τουρκία, οι bloggers φυλακίζονται ή διώκονται όταν στρέφονται με τα κείμενα τους κατά του καθεστώτος ή της θρησκείας, στις ΗΠΑ η πολιτική ορθότητα και η παντοκρατορία της εταιρικής κουλτούρας αφαιρούν κοινωνικά δίκτυα και blogs από το διαδίκτυο μέσω δικαστικών διώξεων, ενώ στη Σουηδία ένα μικρό κόμμα νέων ανθρώπων, το Pirate Bay έχει καταφέρει να επηρεάσει την κοινωνία στην κατεύθυνση της ανοχής. Μια ενδεχόμενη ρύθμιση στην Ελλάδα πρόκειται να χειροτερέψει την -ούτως ή άλλως – φτωχή επίδοση της στην κατάσταση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να τη φέρει πιο κοντά ακόμα στα αυταρχικά αντιδημοκρατικά καθεστώτα.

Έχει όμως ένα ακόμα πρόβλημα. Όσες απόπειρες έχουν γίνει μέχρι σήμερα να ελεγχθούν τα blogs, σκοντάφτουν μοιραία στη χαοτική φύση και τον άκεντρο χαρακτήρα του διαδικτύου. Η τεχνολογική του υπόσταση, επιτρέπει να είναι διάτρητο και διαπερατό από όσους μπορούν να χρησιμοποιήσουν το «μαγικό στιλό» του υπολογιστή λίγο πιο δημιουργικά από ότι οι εταιρείες και τα προγράμματα μας επιτρέπουν. Οι κοινότητες του ελεύθερου λογισμικού απεμπλέκουν όλο και περισσότερους ανθρώπους από τα συμπλέγματα εκμετάλλευσης που στήνουν κατασταλτικοί μηχανισμοί και οι νέες πολυεθνικές εταιρείες υψηλής τεχνολογίας.

Ο δυνητικός χώρος συντίθεται από τις πληροφορίες αυτής τις γνώσης και από τις εικόνες και τους ήχους της εμπειρίας της ζωής μας. Τα αποτυπώματα της γίνονται τόσο ισχυρά ώστε να συνθέτουν από μόνα τους ένα νέο πλαίσιο αναφοράς, ένα νέο δημόσιο χώρο. Σε αυτό ήδη ανταγωνίζονται σκληρά αυτοί που επιθυμούν να τον ελέγξουν και να τον εκμεταλλευθούν και όσοι επιδιώκουν την διατήρηση αλλά και την εμβάθυνση της ελευθερίας τους. Η αριστερά οφείλει να προστατεύσει αυτή τη νέα έκφραση του δημοσίου και, ακόμα περισσότερο, να την ωθήσει στον σχηματισμό που θα επιθυμούσε. Το internet δεν είναι ούτε καλό, ούτε κακό. Είναι ήδη όμως ένα νέο πεδίο κοινωνικών μαχών.

Ο Ματθαίος Τσιμιτάκης είναι δημοσιογράφος

http://tsimitakis.wordpress.com

Advertisements